Rookafvoerkanaal met dubbele trek (mijnbouwwandelpad 14)

Zoals al werd uitgelegd bij de informatiebalie bij de schoorsteen, werden vanaf 1854 de vervuilende afvalgassen die vrijkwamen bij het smelten van het erts door een bakstenen kanaal naar de schoorsteen op de Bastenberg geleid. Het kanaal is overwegend enkelwandig, slechts een stuk van ongeveer 20 meter is dubbelwandig. Maar waarom?

Tijdens het smeltproces werden de gebroken ertsen zodanig in kolenovens gebrand dat het metaal zich van de gebonden zwavel scheidde. De resulterende uitlaatgassen bestonden voornamelijk uit koolstofdioxide (CO₂), zwaveldioxide (SO₂), metaaloxiden en waterdamp. Het zwaveldioxide reageerde met het vocht in de lucht en vormde zwavelzuur, dat op de grond neersloeg en ernstige schade toebracht aan de vegetatie in de omgeving van de smelterij.

Het gedeelte van het kanaal met twee doorgangen, niet ver van de loodsmelterij, had waarschijnlijk twee functies: Ten eerste om de stabiliteit van het kanaal te waarborgen, omdat er een druk gebruikt pad overheen liep. Ten tweede moest het vocht in de lucht samen met het zwavelzuur condenseren op de vier hoge, koude wanden. Dit betekende dat milieuschade langs de rest van het kanaal en in de lucht - bijvoorbeeld door "zure regen" - grotendeels kon worden voorkomen. Het condenswater werd opgevangen in een kanaal op de bodem van het kanaal.

Het is niet bekend of het "zure" water altijd voldoende geneutraliseerd kon worden na terugkeer in de loodsmelterij. De resterende rookgascomponenten - roet en metaaldeeltjes - bezonken kort voor de schoorsteen wanneer de trek van het kanaal afnam.